Grafana ile Sunucu Dashboard Oluşturma Rehberi

Dashboard Oluşturma Adımları

1. Yeni Dashboard Oluşturma

Grafana ana sayfasında "+" ikonuna tıklayın ve "Dashboard" seçeneğini seçin. Karşınıza boş bir dashboard sayfası gelecektir. "Add panel" butonuna tıklayarak ilk panelinizi ekleyebilirsiniz.

2. Panel Yapılandırma

Her panel için aşağıdaki ayarları yapılandırabilirsiniz:

1. Query: Veri kaynağından çekilecek metrikleri belirler
2. Visualization: Grafik türünü seçin (Time series, Gauge, Stat, Table)
3. Panel options: Başlık, açıklama ve görsel ayarlar
4. Field: Birim, renk ve görüntüleme seçenekleri
5. Alert: Uyarı kuralları oluşturma

3. Temel Sunucu Metrik Panelleri

Etkili bir sunucu dashboard'u için aşağıdaki metrikleri mutlaka eklemelisiniz:

4. PromQL Sorgu Örnekleri

Temel metrikler için kullanabileceğiniz PromQL sorguları:

# CPU Kullanımı (yüzde)
100 - (avg by (instance) (irate(node_cpu_seconds_total{mode="idle"}[5m])) * 100)

# Bellek Kullanımı (yüzde)
(node_memory_MemTotal_bytes - node_memory_MemAvailable_bytes) / node_memory_MemTotal_bytes * 100

# Disk Kullanımı (yüzde)
(node_filesystem_size_bytes{mountpoint="/"} - node_filesystem_avail_bytes{mountpoint="/"}) / node_filesystem_size_bytes{mountpoint="/"} * 100

# Ağ Trafiği (byte/s)
irate(node_network_receive_bytes_total{device!="lo"}[5m])
irate(node_network_transmit_bytes_total{device!="lo"}[5m])

Profesyonel Dashboard Tasarım İlkeleri

1. Panel Düzeni

Etkili bir dashboard için panel düzeni kritik öneme sahiptir. Üst bölüme en kritik metrikleri (CPU, Bellek, Disk) yerleştirin. Sol üst köşe en çok dikkat çeken konumdur. Kritik uyarıları görünür şekilde konumlandırın. Yüksek erişilebilirlik gereksinimleri için dashboard'unuzun her zaman erişilebilir olduğundan emin olun.

2. Renk Kodlaması

Metrik durumlarını belirtmek için tutarlı renk kodlaması kullanın:

• Yeşil: Normal değerler (0-70%)
• Sarı: Dikkat gerektiren değerler (70-85%)
• Turuncu: Kritik değerler (85-95%)
• Kırmızı: Acil müdahale gerektiren değerler (95%+)

3. Zaman Aralığı Seçimi

Dashboard'unuzda farklı zaman aralıklarını gösterebilmeniz için zaman seçici ekleyin. Genellikle "Last 15 minutes", "Last 1 hour", "Last 24 hours" ve "Last 7 days" seçenekleri yeterlidir.

Uyarı Sistemleri

Uyarı Kuralı Oluşturma

Grafana'nın yerleşik uyarı sistemi sayesinde metrikler belirli eşikleri aştığında bildirim alabilirsiniz:

1. Panel editöründe "Alert" sekmesine gidin
2. "Create Alert Rule" butonuna tıklayın
3. Koşulları belirleyin (örneğin: CPU > 80% for 5m)
4. Bildirim kanalı seçin (E-posta, Slack, Telegram, Webhook)
5. Uyarı adı ve açıklamasını girin

Bildirim Kanalları

Grafana birçok bildirim kanalını destekler:

Sunucu Performans Optimizasyonu

Grafana Performans İpuçları

Grafana'nın performansını artırmak için aşağıdaki ipuçlarını uygulayın:

1. Veri saklama süresini sınırlayın: Uzun vadeli veriler için Prometheus'ta retention süresini ayarlayın
2. Query caching etkinleştirin: Sık kullanılan sorgular için önbellek kullanın
3. Panel sayısını optimize edin: Aşırı panel sayısı yavaşlamaya neden olur
4. Yalnızca gerekli metrikleri toplayın: Gereksiz metrikler depolama ve performans maliyeti oluşturur
5. Panel yenileme aralığını ayarlayın: Gerçek zamanlı gereksinimlere göre yenileme süresini belirleyin

Sunucu optimizasyonu hakkında daha detaylı bilgi için L3 Cache ve DNS optimizasyonu rehberlerimize göz atabilirsiniz.

Şablon Değişkenleri

Şablon değişkenleri, dinamik dashboard'lar oluşturmanızı sağlar. Birden fazla sunucuyu tek bir dashboard üzerinden izleyebilirsiniz.

Değişken Oluşturma

Dashboard ayarlarında "Variables" sekmesinden yeni değişkenler ekleyebilirsiniz:

# Sunucu listesi için sorgu
label_names(node_cpu_seconds_total)

# Etiket değerleri için sorgu
label_values(node_cpu_seconds_total, instance)

Değişkenleri panel sorgularınızda $sunucu_adı formatında kullanabilirsiniz.

İleri Düzey Özellikler

1. Grafana provisioning

Yapılandırma dosyaları kullanarak dashboard'ları otomatik oluşturabilirsiniz. Bu özellik, çoklu ortam yönetiminde kritik öneme sahiptir.

2. Grafana Loki ile Log İzleme

Loki, Grafana ile entegre çalışan bir log toplama sistemidir. Sunucu loglarınızı görselleştirebilirsiniz.

3. Tempo ile Distributed Tracing

Mikroservis mimarilerinde isteklerin izlenmesi için Tempo entegrasyonu kullanılır.

4. Ekip İşbirliği

Dashboard'ları ekibinizle paylaşmak için:

• Dashboard'ları JSON olarak export edin
• Organizasyon içinde paylaşım yapın
• Public dashboard özelliğini kullanın (dikkatli olunmalı)

Hosting çözümlerimiz üzerinde Grafana kurulumu için destek alabilirsiniz.

Sonuç

Grafana, sunucu izleme için vazgeçilmez bir araçtır. Doğru yapılandırıldığında, sunucu performans sorunlarını erkenden tespit etmenizi sağlar. Bu rehberde ele aldığımız konular: